هدف طرفهاى درگير قرار گرفت . خلاصه اينكه ، كشور ايران بطور ناخواسته اشغال شد و حاكميت بر سرزمين خود را از دست داد . پس از جنگ جهانى اوّل ، انگليس مسئله خروج نيروهاى روس از سرزمين ايران را غنيمت شمرده و با موقعيّتى كه پس از جنگ بدست آورده بود ، بر تمام مناطق ايران تسلط يافت . امّا انگليس مجبور به امضاء قرارداد سال 1919 م . گرديد ، كه ضمن آن به استقلال ايران و مصونيّت اراضى آن از هر گونه تعرّضى تصريح شده بود . با گذشت زمان ، نيروهاى انگليس فزونى يافت تا سرانجام ملّت مسلمان ايران پس از آگاهى به تسلّط انگليس بر ايران از جنبه اقتصادى ، بر عليه حكومت مركزى قيام كردند و تحت فشار شديد مردم ، پيامدهاى قرارداد اقتصادى خنثى گرديد . اتّحاد جماهير شوروى پس از انقلاب سال 1917 م . سياست خود را كاملا تغيير داد . لذا امتيازاتى كه روسيّه تزارى در ايران بدست آورده بود ، لغو شد و حاكميّت ايران بر تمام مناطق كشور را ، به رسميّت شناخت . از طرف ديگر ، اتّحاد جماهير شوروى جنبش‌هاى تجزيه طلبى در ايران را تقويت نمود ، تا عرصه بر حكومت ايران تنگ شده و نيروهاى انگليس از ايران خارج گرديدند . « 2 » در سال 1299 ه . ش رضاخان دست به كودتا زده و نخست وزير وقت را ساقط كرد و سيّد ضياء الدّين طباطبائى را بجاى او گماشت . در اين كابينه رضاخان وزير جنگ بود . « 3 »

--> ( 2 ) - تاريخ سياسى ايران ؛ ص : 28 - 39 . ( 3 ) - تاريخ الشعوب الإسلامية ؛ ص : 791 - 792 . سيد ضياء الدين طباطبائى روزنامه‌نگار ملى و انقلابى بود . اكثر افراد خاندانش از علماء و فقهاء بودند . نويسنده‌اى نقّاد و سردبير روزنامه رعد بود . ( تاريخ سياسى ايران ، ص : 47 ) . بعضى از صاحب نظران سياسى معتقدند : اهداف كودتائى كه رضاخان را به پادشاهى رساند ، محلّ بحث ميان مورّخين است . بعضى معتقدند كه انگليسىها اين كودتا را به راه انداختند . ( مجلّهء السّياسة الدوليّة ، سال دوّم ، شماره چهارم ، 1966 ؛ د . صلاح عقاد ، موضوع سياست ايران و استعمار جديد ، ص : 30 ) .